Archiwum

Historia pisma

Półrocznik Sztuka i Filozofia, zapoczątkowany pod koniec lat osiemdziesiątych przez prof. Alicję Kuczyńską, miał swoje pierwsze wydanie w 1989 roku. W dwadzieścia lat później Ewa Bogusz-Bołtuć i Małgorzata Szyszkowska rozmawiały z Profesor Kuczyńską o powodach i historii powołania pisma do istnienia.

Sztuka i Filozofia – Jaki jest związek Sztuki i Filozofii z tradycją polskiej myśli estetycznej i dlaczego pojawiła się ta inicjatywa?

Prof. A. Kuczyńska – W tamtym okresie doszło do tego, że nie wychodził już żaden odrębny polski periodyk poświęcony estetyce. Założone w 1960 roku w Warszawie przez profesora Władysława Tatarkiewicza, jako naczelnego redaktora pismo pt. Estetyka przestało ukazywać się w 1963 roku. Estetyka była pierwszym powojennym względnie swobodnym forum wymiany poglądów konsekwentnie oddzielających sprawy sztuki od ideologii. Drukowali w nim Władysław Tatarkiewicz, Roman Ingarden, Jan Białostocki, Władysław Stróżewski, Mieczysław Wallis i inni. Rocznik zyskał pochlebne opinie w kraju i za granicą, np. Harolda Osborne’a, który publikował w pierwszym numerze.

Wprowadzone w 1964 roku w miejsce Estetyki pismo Studia Estetyczne przyjęło znacznie poszerzoną formułę programową, którą zainicjował nowy naczelny Stefan Morawski. W latach 1964-1990 opublikowano 23 numery Studiów. Drukowano prace autorów polskich, sprawozdania z kongresów i sporo materiałów autorów sąsiadujących z Polską.

Paradoksalnie upadek Studiów Estetycznych zbiegł się w czasie z rosnącym rozwojem zainteresowania estetyką – szczególnie najnowszą, współczesną – w warunkach przełomu w sztuce. Potrzeba powołania forum dla dyskusji nad sytuacją środowiska a równocześnie nad rolą sztuki a zarazem otwarcia pisma dla młodych stawała się coraz bardziej oczywista. Stąd w Zakładzie Estetyki narodził się pomysł powołania Sztuki i Filozofii.

Sztuka i Filozofia – W jakiej atmosferze powstawały pierwsze numery Sztuki i Filozofii, i co było wówczas dla Redakcji oraz Rady Redakcyjnej pisma najważniejsze? Jakie zadania stawiało przed sobą pismo?

Prof. A. Kuczyńska – Początki pisma były trudne. Atmosfera intelektualna była gorąca: pismo miało na celu nawiązanie do dobrej tradycji wydawniczej a jednocześnie od początku było nastawione na niezależność i przede wszystkim na kształtowanie tworzącego się środowiska młodych estetyków. W założeniu pismo było otwarte przede wszystkim na nowe pomysły interpretacyjne, natomiast nie zawsze udawało się uniknąć pewnego eklektyzmu tematycznego.

Finansowo startowaliśmy od zera. Pierwsze numery Sztuki i Filozofii sponsorował program badawczy Zakładu Historii Filozofii Współczesnej. Ówczesny kierownik Zakładu włączył koszty wydawnicze pierwszych tomów do swego programu. W otwieraniu pisma na prace młodych duże zasługi położyła pierwsza wieloletnia redaktor Hanna Puszko, a jej kolejni następcy, Iwona Lorenc i Małgorzata Szyszkowska, konsekwentnie realizowali przyjęty na wstępie program. Ostatecznie Sztuka i Filozofia uzyskała wsparcie finansowe Wydziału Filozofii i Socjologii UW.

Sztuka i Filozofia – Jak przebiegała selekcja artykułów?

Prof. A. Kuczyńska – Pismo wypracowało strategie wychodzenia poza tradycyjny paradygmat traktowania wzajemnych relacji sztuki i filozofii. Podstawowym zadaniem pisma była prezentacja i konsolidacja środowiska młodych estetyków skupionych wokół uczelni w kraju. W piśmie przeważały teksty młodych autorów, estetykę obcojęzyczną początkowo reprezentowały przekłady tekstów np. Heideggera, Husserla, Baudrillarda, Bella.

Sztuka i Filozofia – Jak widzi Pani Profesor przyszłość Sztuki i Filozofii?

Prof. A. Kuczyńska – Obecnie zadanie to ulega przeformułowaniu i poszerzeniu. W warunkach rozwoju elektronicznych środków przekazu pisma nie stosujące konsekwentnie wysokich standardów merytorycznych utracą rację bytu. Sztuka i Filozofia widzi potrzebę udzielenia w większym stopniu miejsca artystom, twórcom tradycyjnym i awangardowym. Redakcja pragnie zapowiadać numery monograficzne, zwiększyć ich ilość, zapraszać redaktorów gościnnych. Między innymi, sygnałem zmiany jest anglojęzyczny numer poświęcony estetyce anglo-amerykańskiej, czy też kolejny, Arnoldowi Berleantowi.

powrót na górę

 

Oryginalny projekt strony: mindfield.pl.