Archiwum

Numery w przygotowaniu

Numery monograficzne 2014–2017

2014
44) Discussion on Noël Carroll’s theory of art interpretation
. Mentalism, Abductive Reasoning, and Art Criticism. Editor: Ewa D. Bogusz-Boltoc, submissions are closed.

45) Inspiration in Contemporary Arts and Creative Processes. Editor: Bogna J. Obidzińska, bogna.obidzinska@uj.edu.pl Deadline for submissions: 31 March 2014 (issue in English)

The modernist break from the past and introduction of radical discontinuity with the past induced, according to Walter Benjamin, a disconnect from the present as well, and thus it shifted the orientation of human activity from the cause-and-effect pattern to a largely aesthetic one. As a consequence, this process has virtually remade our understanding of creative processes or creativity, over the last hundred years.

One of the outcomes is the apparent oddity that arises when one brings up the question of “inspiration” in connection with the problem of creativity. It is a question that even seems a little out of order in the context of contemporary art, and it often provokes smiles of embarrassment, as if it undermined the essence of contemporary art. In point of fact, most of contemporary art seems to be anything but unaware of its own roots, ontology, psychology, or circumstance. Most art and its theories are supremely self-aware. Ever since the Dada manifestos there has been little art produced that is not accompanied by vast theoretical “companions-to”, providing keys to the background philosophies, aims, means of expression, sense or meaning, and contextual interpretations concerning a given work. Artists live lives that are transparent to the critics, audiences, and curators, and whatever aspect of the artist’s personality might have contributed to the work of art, it is disclosed, and it usually forms a part of the work in question. Alternatively, there is the work of “no artist”, which brings the totality and self-sufficiency of artistic creation even further to the forefront.

Art has thus grown to encompass its own context, theory, disclosure of methods and techniques, roles in society, range of possible interpretations, and critique. Indeed, art’s self-sufficiency leaves little if any space for naive questions about what inspired particular works, movements, styles, or trends: the inspiring agents, regardless of their ontological status, are not only known and revealed, they usually make part of the sophisticated machinery of the art-world, if not of the work itself. This concerns most artistic genres, including music, painting, film, theatre, dance, street art, events and performances, games and simulations, literature, cooking, reality happenings, etc., in both high and popular art.

What we are posing here is a question about the inspiration standing at the origin of the above-described contemporary concept of art as self-sufficient. The question is therefore of a philosophical nature and concerns the mechanisms of creativity that enable (or allow, or impose?) the self-sufficiency of art.

We therefore welcome both papers that will bring insights into the matter from the broad philosophical perspective, proposing theories of thinkers whose inquiries may illuminate the problem, as well as articles that propose studies of particular aspects of the mechanism of inspiration in the ultimately open and universalised – and therefore immanent and closed – system that art has largely become. Hence, we invite both the genetic approach: investigation of the “why” of art’s emancipation, as well as the structural one: investigation of the “how” of the mechanism.

While not excluding other topics, analyses of the following problems are encouraged:
The creative process with no external position of a subject; creation from within creation. The creative process where borders between the artist, his/her realm, and the work of art are indistinguishable or inexistent – whereby?
Self-sufficiency and self-deception.
Inspiration and human etiology: is radical engagement an ultimate form of aesthetic narcissism?
The Muse of creation vs. the Muse of artification.
Inspiration by medium serving as content and inspiration by content serving as medium.
Il disegno versus programmatic spontaneity of creation.
Art created with an absence of the Muse; a lack of the artist’s relation with another and with a radical another.
Non-inspired art versus religion, the transcendent, and death.

2015
46) Architektura
. Redaktor prowadzący: Magdalena Borowska, mborowska04@gmail.com Przyjmowanie tekstów do 30 września 2014

Zapraszamy do nadsyłania propozycji tekstów do publikacji w numerze „Sztuki i filozofii” poświęconych filozofii architektury.

Mnogość sensów, w których funkcjonuje współcześnie pojęcie architektury domaga się filozoficznego opracowania. W twórczości współczesnych architektów takich jak Bernard Tschumi, Peter Eisenman, Daniel Libeskind, Peter Zumthor, Philippe Rahm nie chodzi obecnie już tylko o artefakty, ale o tworzenie przestrzeni, w których człowiek zyskiwać może filozoficzną wiedzę o sobie, o przeszłości, rozwijać i pogłębiać percepcję, budować demokratyczne współistnienie przekraczając na różne sposoby ograniczenia, w jakie wtłacza pojmowanie architektury sztywny gorset tradycji.

Proponujemy namysł nad następującymi pytaniami:

Jak współczesna myśl filozoficzna inspiruje architektów, a jak najnowsza architektura filozofów? Czy architektura jest wiedzą o formach czy formą wiedzy? Czy może istnieć architektura poza formą, materialnością, użytecznością? Co to jest i czemu służyć ma „architektura zdarzeń”? Czy i jak architektura może wpisać się w pole walki o nowe, lepsze społeczeństwo? Czy może generować nowe strategie projektowe, w których kluczowe znaczenia mają otwarcie, interakcja, zmienność? Jakie są przejawy „powrotu ciała” we współczesnej architekturze? Czy i dlaczego atmosferyczność przestrzeni architektonicznych wymaga analiz krytycznych? Jakie możliwości otwiera przed architekturą współczesna zmiana narzędzi projektowych i jakie rodzi niebezpieczeństwa? Czy architekt winien panować nad formą? Jak w architektonicznym świecie późnej nowoczesności wykorzystywane jest światło dzienne, naturalne materiały, żywioły? Jak obecna jest w nim (i inspiruje współczesnych architektów) natura?

Pytania te sygnalizują bardzo szeroki zakres problemów, które domagają się refleksji. Zachęcamy do podjęcia tego wysiłku filozofów, estetyków i architektów, a także wszystkich, którzy zainteresowani są skalą przeobrażeń, jakim obecnie podlega dziedzina twórczości architektonicznej.

47) Filozofia sztuki wobec Duchampa. Redaktor prowadzący: Piotr Schollenberger, piotr.schollenberger@uw.edu.pl. Przyjmowanie tekstów do 31 marca 2015

W 2017 roku minie sto lat od czasu, kiedy Stowarzyszenie Niezależnych Artystów odrzuciło zgłoszone na wystawę przez nieznanego bliżej artystę Richarda Mutta dzieło zatytułowane Fontanna. Skrywający się pod tym pseudonimem Marcel Duchamp, który zasiadał podczas obrad jako członek kolegium przygotowującego wystawę, napisał w odpowiedzi na zarzuty swoich kolegów: „To, czy pan Mutt wykonał, czy nie wykonał swoją fontannę własnymi rękami nie ma tu znaczenia. WYBRAŁ JĄ. Sięgnął po zwykły codzienny przedmiot, umieścił go w nowym kontekście tak, że jego znacznie użytkowe zniknęło dzięki nowej nazwie i nowemu ujęciu. Stworzył nowy sposób myślenia o tym przedmiocie.” W tym krótkim fragmencie odnaleźć możemy szereg problemów, z którymi skonfrontować się musi każda współczesna teoria sztuki: problem artefaktualności dzieła i zagadnienia związane z artystyczną (re)produkcją, pytanie o kontekst dzieła sztuki i granice między wartością użytkową a wartością estetyczną, wyzwania, jakie niesie dla teorii estetycznej sztuka konceptualna oraz pytanie o związek teorii i doświadczenia estetycznego.

Twórczość Duchampa funkcjonuje we współczesnym dyskursie filozoficznym na temat sztuki jako paradygmat radykalnych zmian, jako przykład radykalnego „cięcia estetycznego”. Stanowi przedmiot wnikliwych analiz tak różniących się od siebie filozofów i teoretyków sztuki, jak: Arthur C. Danto, Jean-François Lyotard, Thierry de Duve, Hal Foster, Rosalind Krauss, czy Hans Belting. W świadomości potocznej przywoływana jest najczęściej jako przykład domniemanego „upadku” klasycznych wartości estetycznych, zaświadczając w pewnym stopniu o estetycznym wyalienowaniu przeciętnego odbiorcy sztuki współczesnej. W związku z nadchodzącą rocznicą pragniemy zaprosić filozofów, teoretyków sztuki, historyków sztuki oraz osoby zajmujące się krytyką artystyczną do przemyślenia dziedzictwa, jakie pozostawił współczesnej sztuce i praktyce artystycznej Marcel Duchamp.

2016
48) Filozofia Muzeum. Redaktor prowadzący: Ewa Bogusz Bołtuć, ebogu01s@uis.edu. Przyjmowanie tekstów do 30 września 2015

49) Estetyka środowiska. Redaktor prowadzący: Anna Wolińska, wolinska0@op.pl. Przyjmowanie tekstów do 31 marca 2016

2017
50) Ekspresja i ekspresyjność w sztuce (film, teatr, taniec, muzyka). Redaktor prowadzący: Małgorzata Szyszkowska, m.a.szyszkowska@uw.edu.pl. Przyjmowanie tekstów do 30 września 2016.

75 lat temu w pracy Nowy sens filozofii. Rozważania o symbolach myśli, obrzędu i sztuki Susanne Langer napisała:

„Jeżeli muzyka ma znaczenie to jest ono semantyczne a nie symptomatyczne. (…) Muzyka nie jest przyczyną emocji ani lekarstwem na nie – ale ich logiczną ekspresją…”

Ekspresja wydawała się już wówczas kategorią związaną wyłącznie z emocjonalizmem, przesłaniającą inne zalety sztuki takiej jak muzyka. Zgodnie ze słowami Langer potrzeba było zmienić oblicze ekspresji, aby wyjaśnić symboliczne i znaczenie muzyki, a także każdej innej sztuki.

W pracy The Corded Shell. Essay in Musical Expression Peter Kivy przedstawił swoją wizję ekspresyjnych jakości muzyki w miejsce ekspresji jako takiej, głosząc, że muzyka nie wyraża emocji, ale jest i może być trafnie opisywana w terminach emotywnych. Jeszcze jakiś czas temu kategorie ekspresji i ekspresyjności, zarówno w kontekście sporu formalizmu z emotywizmem, jak i poza nim, wydawały się podstawowymi kategoriami w estetyce muzycznej. Czy to się jednak nie zmieniło? Czy te właśnie kategorie wciąż wydają się mówić nam coś o samej muzyce, o tańcu i teatrze? Czy wydaje się dziś sensowne opisywanie filmu w kategoriach ekspresji? Czy może kategorie te wydają się nam dzisiaj mniej atrakcyjne, mniej uniwersalne? Można by także zapytać inaczej: czy współczesny taniec, muzykę, teatr można opisać dzisiaj przy użyciu kategorii ekspresji lub ekspresyjności? A jeśli tak jest, to co właśnie sprawia, że kategorie te wciąż funkcjonują w języku estetyki, wciąż wydają się przydatne dla opisu i oceny sztuki.

Chciałabym zaprosić Wszystkich do przysyłania tekstów, w których autorzy podejmują tematykę ekspresji i ekspresyjności. Zachęcamy do zastanowienia się nad współczesną rolą i znaczeniem koncepcji Susanne Langer. Zachęcamy także do nadsyłania tekstów omawiających teorie ekspresji Petera Kivy’ego. Sugerujemy nawiązywanie do problemów estetycznych przedstawionych poniżej:

■ ekspresja i ekspresyjność – kategorie i ich dzisiejsza przydatność
■ zamiast ekspresji – kategoria wyrazu w muzyce, tańcu, teatrze i filmie
■ logiczna ekspresja, niespełniony symbol – miejsce i rola Susanne Langer we współczesnej estetyce
■ w poszukiwaniu prawdy: wyraz w sztuce jako źródło prawdy
■ ekspresyjność w muzyce – poza lub ponad uczuciowością i emocjonalnością
■ ekspresyjność w sztuce teatralnej – potrzeba czy przeszkoda
■ taniec i specyficzna ekspresyjność tańca
■ ekspresja a improwizacja w muzyce i w tańcu
■ film ekspresyjny i ekspresja w filmie dzisiaj
■ ekspresja i ekspresyjność w sztuce mimu
■ ekspresja gestu w teatrze, filmie, muzyce i tańcu
■ ekspresja świata YouTube – autoprezentacja jako kreacja
■ ekspresyjność jako element flash dance mob
■ krytyka ekspresji i ekspresyjności w muzyce i innych sztukach

powrót na górę

Dyskusja

Dołącz do dyskusji

 

Oryginalny projekt strony: mindfield.pl.